Tuyển sinh đại học 2027: còn 11 phương thức, lớp 12 cần biết gì

Từ mùa tuyển sinh đại học 2027, Bộ GD&ĐT dự kiến chỉ giữ 11 phương thức xét tuyển thay vì 19 như năm 2026, mỗi ngành dùng tối đa 3 phương thức và từ năm 2028 chỉ còn 1. Điểm cộng do từng trường tự đặt cho chứng chỉ ngoại ngữ, giải học sinh giỏi được đề xuất bỏ; chứng chỉ chỉ còn được quy đổi thành điểm môn ngoại ngữ theo quy tắc công khai. Quy chế chính thức được Bộ dự kiến ban hành trong tháng 11/2026, nên các chi tiết dưới đây vẫn có thể điều chỉnh.

Những thay đổi chính trong dự thảo

Ít cửa xét tuyển hơn cho mỗi ngành

Theo Báo Đại biểu Nhân dân ngày 17/9/2026, dự thảo Thông tư sửa đổi quy định tuyển sinh cho phép mỗi cơ sở đào tạo dùng tối đa 5 phương thức. Mỗi ngành, chương trình được dùng 3 phương thức trong năm 2027 và chỉ 1 phương thức từ năm 2028. Xét tuyển thẳng và cử tuyển không tính vào giới hạn này.

GS.TS Nguyễn Tiến Thảo, Vụ trưởng Vụ Giáo dục đại học, giải thích rằng khi các thang đo chưa tương đương, việc chia một ngành thành nhiều cửa xét tuyển có thể khiến những thí sinh cùng năng lực bị đối xử khác nhau. Mục tiêu của việc giảm phương thức, theo ông, là mở rộng cơ hội bình đẳng chứ không thu hẹp cơ hội.

Bỏ điểm cộng do trường tự quy định

VietnamPlus ngày 18/9/2026 cho biết dự thảo bỏ cơ chế cộng điểm mà các trường tự đặt cho IELTS hay giải học sinh giỏi cấp tỉnh trở lên. Nguyên tắc được Bộ nêu là mỗi năng lực chỉ được ghi nhận một lần, theo cùng một quy tắc cho mọi thí sinh. Điểm ưu tiên theo khu vực và đối tượng chính sách vẫn giữ, xét tuyển thẳng không bị ảnh hưởng.

Chứng chỉ ngoại ngữ vẫn có giá trị

Thí sinh có IELTS hay chứng chỉ tương đương không mất lợi thế hoàn toàn. Chứng chỉ có thể được quy đổi vào điểm môn ngoại ngữ trong tổ hợp xét tuyển theo bảng quy đổi công khai, hoặc dùng để chứng minh đáp ứng yêu cầu ngoại ngữ đầu vào của chương trình.

Các trường đã điều chỉnh ra sao

Một số đại học lớn đã công bố dự kiến phương án 2027. Theo tổng hợp của Tiền Phong ngày 7/11/2026:

• ĐH Kinh tế Quốc dân dự kiến bỏ phương thức kết hợp IELTS với điểm đánh giá năng lực; chứng chỉ IELTS từ 5.5 trở lên sẽ được quy đổi sang điểm môn tiếng Anh.
• ĐH Bách khoa Hà Nội dự kiến tổ chức thi đánh giá tư duy tại 11 tỉnh, thành, khoảng 60.000 lượt thi chia làm 3 đợt.
• ĐHQG TP.HCM dự kiến tổ chức 2 đợt thi đánh giá năng lực.
• ĐH Sư phạm Hà Nội dự kiến chuyển bài thi trắc nghiệm sang làm trên máy tính, có đồng hồ đếm ngược và tự động nộp bài.
• ĐH Kiến trúc Hà Nội hướng tới tuyển sinh độc lập theo chương trình, bài thi Hình họa mỹ thuật dự kiến kéo dài 210 phút.

Học sinh lớp 12 nên làm gì ngay

1. Chọn trước 5–7 ngành và trường mục tiêu. Khi mỗi ngành chỉ còn tối đa 3 cửa, bạn cần biết ngành mình thích dùng phương thức nào để dồn sức đúng chỗ.
2. Đừng ôn quá nhiều kỳ thi riêng. Trước đây nhiều bạn đăng ký cùng lúc đánh giá năng lực, đánh giá tư duy, thi chứng chỉ để có nhiều đường. Năm 2027, hãy xem trường mục tiêu thực sự dùng bài thi nào rồi mới đăng ký.
3. Vẫn nên thi chứng chỉ ngoại ngữ nếu đã có kế hoạch. Giá trị quy đổi điểm vẫn còn, và chứng chỉ hữu ích cho học bổng, chương trình liên kết, việc làm sau này.
4. Coi điểm thi tốt nghiệp là nền chung. Khi các phương thức được thu gọn, điểm thi tốt nghiệp THPT nhiều khả năng giữ vai trò quan trọng ở rất nhiều trường.
5. Theo dõi đề án tuyển sinh từng trường. Đây là văn bản cuối cùng quyết định tổ hợp, chỉ tiêu và cách quy đổi.

So sánh nhanh 2026 và 2027

Nội dung	Năm 2026	Dự kiến 2027
Số phương thức trong danh mục	19	11
Số phương thức mỗi ngành	Chưa áp dụng giới hạn này	Tối đa 3 (còn 1 từ năm 2028)
Số phương thức mỗi trường	Chưa áp dụng giới hạn này	Tối đa 5
Điểm cộng do trường tự đặt	Có (tối đa 3/30 điểm)	Đề xuất bỏ
Điểm ưu tiên khu vực, đối tượng	Có	Giữ

Nguồn bảng: tổng hợp từ các bài báo dẫn ở trên; cột 2027 là nội dung dự thảo.

Ai được lợi, ai cần điều chỉnh kế hoạch

Thí sinh học đều, thi tốt nghiệp chắc

Khi các cửa xét tuyển được thu gọn và đặt về một chuẩn chung, thí sinh có học lực ổn định ở các môn trong tổ hợp sẽ ít bị thiệt hơn so với trước. Bạn không còn phải cạnh tranh với người có thêm vài điểm cộng từ chứng chỉ ở cùng một phương thức.

Thí sinh đã đầu tư nhiều cho IELTS

Chứng chỉ vẫn hữu ích qua cơ chế quy đổi điểm môn ngoại ngữ, nhưng lợi thế "cộng thẳng vào tổng" không còn. Nếu bạn đang dồn quá nhiều thời gian luyện thi chứng chỉ để lấy điểm cộng, nên cân đối lại, dành thêm giờ cho các môn còn lại trong tổ hợp.

Thí sinh có giải học sinh giỏi

Các giải thưởng vẫn có thể là căn cứ xét tuyển thẳng theo quy chế của Bộ. Hãy kiểm tra giải của mình thuộc diện nào và trường mục tiêu có chỉ tiêu xét tuyển thẳng hay ưu tiên xét tuyển cho đối tượng này không.

Thí sinh định thi đánh giá năng lực, đánh giá tư duy

Lịch thi của các đại học lớn thường dày vào nửa đầu năm. Nên đăng ký sớm đợt phù hợp, tránh dồn vào đợt cuối trùng với giai đoạn ôn thi tốt nghiệp.

Chọn ngành trong bối cảnh mới

Ít cửa xét tuyển hơn nghĩa là mỗi lựa chọn cần chắc chắn hơn. Bên cạnh điểm số, hãy dành thời gian tìm hiểu ngành học thực tế làm gì và triển vọng việc làm ra sao. Với nhóm ngành kinh tế, bài cơ hội việc làm mảng tài chính trong 5 năm tới có thể cho bạn góc nhìn về đầu ra; với nhóm truyền thông, sáng tạo, có thể tham khảo hướng dẫn tự học marketing cơ bản để thử xem mình có thật sự hứng thú hay không trước khi đặt nguyện vọng.

Câu hỏi thường gặp

Năm 2027 IELTS còn được cộng điểm xét tuyển không?

Theo dự thảo, các trường không được tự cộng điểm cho IELTS. Chứng chỉ vẫn có thể quy đổi thành điểm môn tiếng Anh trong tổ hợp theo quy tắc công khai.

Quy chế tuyển sinh 2027 đã được ban hành chưa?

Bộ GD&ĐT dự kiến ban hành trong tháng 11/2026. Cần đối chiếu với văn bản chính thức trên cổng thông tin của Bộ khi được công bố.

Xét học bạ năm 2027 còn không?

Việc có dùng học bạ hay không phụ thuộc danh mục 11 phương thức chính thức và đề án tuyển sinh từng trường. Hãy xem đề án của trường mục tiêu.

Điểm ưu tiên khu vực có bị bỏ năm 2027 không?

Dự thảo không bãi bỏ điểm ưu tiên theo khu vực và đối tượng chính sách.