Ngành đại học đổi tên từ 2027: cách chọn ngành không bị nhầm mã

Từ các khóa tuyển sinh bắt đầu ngày 1/1/2027, nhiều ngành đại học sẽ mang tên và mã mới theo Thông tư 74/2026/TT-BGDĐT, văn bản thay thế Thông tư 09/2022 và có hiệu lực từ 12/10/2026. Ví dụ, "Khoa học dữ liệu và trí tuệ nhân tạo" đổi thành "Trí tuệ nhân tạo", các ngành sư phạm từng ngoại ngữ gộp chung thành "Sư phạm tiếng nước ngoài". Thí sinh 2027 cần đối chiếu tên ngành, mã ngành và chương trình đào tạo trong đề án tuyển sinh của từng trường trước khi đặt nguyện vọng.

Vì sao danh mục ngành thay đổi

Danh mục cũ có nhiều ngành tên gần giống nhau, nội dung chồng lấn, khiến thí sinh khó phân biệt và các trường khó so sánh. Thông tư mới gom các ngành hẹp về ngành rộng hơn, theo cấu trúc lĩnh vực, nhóm ngành rồi tới ngành đào tạo. Theo Báo Đại Đoàn Kết ngày 1/10/2026, sinh viên đã nhập học trước năm 2027 vẫn giữ tên và mã ngành công bố tại thời điểm trúng tuyển, nên văn bằng của các khóa hiện tại không bị ảnh hưởng.

Những ngành đổi tên, gộp ngành đáng chú ý

Danh sách dưới đây tổng hợp từ bài của Đại Đoàn Kết và Tạp chí Giáo dục Việt Nam ngày 3/11/2026. Đây chưa phải toàn bộ danh mục; bản đầy đủ nằm ở phụ lục của Thông tư.

Máy tính, công nghệ thông tin, điện tử

Cơ khí, xây dựng

• Công nghệ chế tạo máy chuyển thành Công nghệ kỹ thuật cơ khí; Kỹ thuật chế tạo gộp vào Kỹ thuật cơ khí.
• Công nghệ kỹ thuật công trình xây dựng chuyển thành Công nghệ kỹ thuật xây dựng.

Sư phạm, y dược

• Sư phạm tiếng Anh, Pháp, Trung Quốc, Nhật, Hàn Quốc và các ngoại ngữ khác gộp thành Sư phạm tiếng nước ngoài.
• Sư phạm tiếng Bana chuyển vào ngành mới Sư phạm tiếng dân tộc thiểu số Việt Nam.
• Khoa học giáo dục; Lý luận và lịch sử giáo dục; Lý luận, phương pháp và công nghệ dạy học gộp thành Giáo dục học.
• Khoa học y sinh quy về Y khoa; Dược lý và dược lâm sàng quy về Dược học.
• Phẫu thuật hàm mặt và Chỉnh hình răng mặt gộp thành Răng - Hàm - Mặt.
• Vật lý trị liệu, Hoạt động trị liệu, Ngôn ngữ trị liệu gộp thành Kỹ thuật phục hồi chức năng.

Cùng tên ngành nhưng chương trình khác nhau

Đây là điểm dễ gây nhầm nhất. Khi nhiều ngành hẹp bị gom về một tên chung, một trường có thể mở nhiều chương trình đào tạo khác nhau dưới cùng một ngành. Ông Nguyễn Trung Nhân, Trưởng phòng Đào tạo Trường ĐH Công nghiệp TP.HCM, cho biết các chương trình trong cùng một ngành thường khác nhau khoảng 30% khối kiến thức chuyên ngành, trong khi văn bằng ghi tên ngành. Nghĩa là bạn có thể học chương trình thiên về nhúng và IoT nhưng bằng tốt nghiệp ghi "Kỹ thuật điện tử - viễn thông".

Điều này không xấu: tên ngành rộng giúp văn bằng dễ được nhà tuyển dụng nhận diện. Nhưng nó đòi hỏi thí sinh đọc kỹ chương trình, không chỉ đọc tên.

Các trường đang làm gì để thí sinh không nhầm

Theo Tạp chí Giáo dục Việt Nam, Trường ĐH Sư phạm Kỹ thuật Vĩnh Long rà soát từng chương trình theo mục tiêu, nội dung cốt lõi, chuẩn đầu ra và hướng nghề nghiệp, không chỉ đổi tên và mã. Trường công khai mô tả chương trình, học phần chính và cơ hội việc làm, tổ chức tư vấn cá nhân theo năng lực và mục tiêu nghề của từng thí sinh, mở các buổi tham quan phòng thí nghiệm, xưởng thực hành và gặp gỡ doanh nghiệp. Trường cũng làm tài liệu so sánh trực quan giữa các chương trình trong cùng một ngành.

PGS.TS Phan Anh Cang, Phó Hiệu trưởng nhà trường, cho rằng Thông tư là cơ sở pháp lý để các trường chuẩn hóa thông tin ngành, và trường phải giải thích rõ mối liên hệ giữa tên ngành mới với chương trình đào tạo. Trường ĐH Công nghiệp TP.HCM thì công bố thông tin ngành, chương trình và văn bằng dự kiến trong đề án, đồng thời giải thích sự khác nhau giữa chương trình đào tạo và ngành ghi trên bằng.

Thí sinh nên tận dụng các kênh này: đi ngày hội tư vấn, đặt câu hỏi cụ thể về học phần, và lưu lại câu trả lời bằng văn bản nếu có thể.

Năm bước kiểm tra trước khi đặt nguyện vọng

1. Tra tên và mã ngành mới trong đề án tuyển sinh 2027 của trường, không dùng bảng mã của các năm trước.
2. Phân biệt mã ngành và mã xét tuyển. Một ngành có thể có nhiều mã xét tuyển tương ứng với các chương trình khác nhau.
3. Đọc chuẩn đầu ra và danh sách học phần chuyên ngành, nhất là các học phần năm ba, năm tư; đây là phần quyết định bạn ra trường làm được gì.
4. Hỏi trực tiếp phòng tuyển sinh nếu thấy hai chương trình na ná nhau. Nhiều trường có kênh tư vấn cá nhân và ngày hội tham quan phòng thí nghiệm, xưởng thực hành.
5. Kiểm tra lại một lần nữa trước khi chốt trên hệ thống đăng ký nguyện vọng, vì đặt nhầm mã là lỗi khó sửa khi hết hạn.

Gợi ý chọn giữa các ngành công nghệ mới đổi tên

Ngành Trí tuệ nhân tạo và Khoa học máy tính thu hút nhiều sự chú ý. Nếu bạn thích toán, thống kê và mô hình, chương trình AI phù hợp; nếu thích xây dựng phần mềm, hệ thống, Khoa học máy tính hoặc Kỹ thuật phần mềm cho nền rộng hơn. Muốn hình dung đầu ra, bạn có thể đọc thêm về triển vọng việc làm ngành IT và cơ hội nghề phát triển ứng dụng Android, rồi đối chiếu với học phần chuyên ngành trong chương trình của trường.

Với ngành sư phạm ngoại ngữ, tên ngành gộp không đồng nghĩa mọi sinh viên học chung một thứ tiếng. Hãy xem trường tổ chức chương trình theo từng ngôn ngữ thế nào và văn bằng, chứng chỉ đi kèm ra sao, vì điều này ảnh hưởng tới việc dạy học sau này.